← Công cụ và hướng dẫn đời sống
Khi đổi máy tính hoặc đổi điện thoại: những thứ dùng nó để xác thực cũng phải chuyển theo
Trang này còn vài bài khác, ở những chỗ khác nhau, đã nhắc “khi đổi điện thoại phải để ý” — khóa cửa, xác thực, giấy tờ trong thư viện ảnh. Bài này gom những lời nhắc đó lại, coi như một việc phải sắp xếp từ trước.
Tệp không phải vấn đề, xác thực mới là vấn đề
Ảnh và giấy tờ phần lớn có trên đám mây (cloud); đổi thiết bị thì chúng tự quay về. Thứ thật sự làm bạn không vào được là loại khác: ứng dụng xác thực hai yếu tố, mã tin nhắn chỉ gửi về số cũ, mật khẩu lưu trong trình duyệt cũ, và khóa cửa hay chìa khóa cài trên điện thoại cũ.
Vì vậy bước đầu tiên khi đổi thiết bị là kiểm tra mọi thứ cần xác thực đều vào được trên thiết bị mới; tệp xếp sau.
Trước khi đổi, lập một “danh sách những thứ dùng nó để xác thực”
Mở thiết bị hiện tại, ghi lại từng dịch vụ dùng nó để xác thực — ngân hàng, trường học, công ty, mua sắm, và bất kỳ chỗ nào khi đăng nhập hiện ra “vui lòng xác nhận”. Danh sách này thường dài hơn trí nhớ nhiều.
Trang này có một bài khác về “tìm lại điện thoại hoặc đổi máy mới: tuần đó phải nối lại từng thứ một”. Lần đổi máy không phải do bạn tự chọn thì đi theo bài đó.
Trang này có một bài khác về “khi đăng ký tài khoản trực tuyến, cài luôn cách khôi phục”. Nếu hồi đó bạn đã làm theo, danh sách này giờ đã có sẵn; nếu chưa, đổi thiết bị chính là lúc làm bù.
Đừng xóa thiết bị cũ quá sớm
Sai thứ tự thường gặp là: đặt lại hoặc bán máy cũ trước, rồi mới phát hiện có một thứ cần nó mới xác thực được. Hãy để một khoảng thời gian chồng lên nhau, cả hai máy đều trong tay.
Trong khoảng chồng nhau đó, mở từng dịch vụ trên thiết bị mới, xác nhận thật sự vào được. Xác nhận hết rồi mới xử lý máy cũ — và trước khi xử lý nhớ xóa sạch dữ liệu cá nhân bên trong.
Vài loại đặc biệt dễ sót
Điểm chung của mấy loại dưới đây là bình thường không dùng tới, nên lúc đổi không nghĩ ra, mà lúc cần thì thường rất gấp.
- Việc có thể làm ngay
- Mã dự phòng (backup code) của xác thực hai yếu tố — Trang này có một bài khác về “sao lưu kỹ thuật số giấy tờ quan trọng thế nào cho chắc”, mã dự phòng cũng theo cùng một cách: giữ một bản không cần mạng
- Bản scan giấy tờ trong thư viện ảnh — bài đó cũng nói không nên để chung với ảnh thường
- Ứng dụng khóa cửa hoặc chìa khóa — Trang này (trang Thuê nhà) có một bài khác về “chìa khóa cổng và hộp thư được giao thế nào”; câu hỏi về đổi điện thoại phải hỏi ngay lúc dọn vào
- Mật khẩu chỉ lưu trong trình duyệt, không ghi ở đâu khác
- Phương thức thanh toán gắn với thiết bị cũ
Đổi email hay đổi số là nửa còn lại của cùng một việc
Sau khi đổi thiết bị, thay đổi hay gặp tiếp theo là đổi số điện thoại hoặc đổi email. Danh sách cần xử lý lần đó trùng rất nhiều với lần này; khác nhau chỉ ở chỗ thứ được gắn là phần cứng hay tài khoản.
Trang này có một bài khác về “máy tính hoặc điện thoại đột nhiên không mở được: ba việc làm trước khi mang đi sửa”. Với lần không có kế hoạch, thứ tự quan trọng hơn danh sách.
Trang này (trang Visa) có một bài khác về “email và số điện thoại của bạn đang gắn với bao nhiêu thứ, đếm một lượt trước khi đổi”. Hai danh sách có thể gộp làm một; sau này mỗi lần có thay đổi thì mở cùng một danh sách đó.
Trang này có một bài khác về “dùng chung một gói với người khác: trước hết xem tài khoản đứng tên ai”. Khi rút khỏi một gói dùng chung, bạn cũng đi theo danh sách này.
Phạm vi của bài này
Bài này nói về việc kiểm kê từ trước và sắp xếp thứ tự. Bài không hướng dẫn cách thao tác của bất kỳ nền tảng, hệ thống hay thiết bị nào, không đưa ra lời khuyên kỹ thuật nào về bảo mật thông tin, cũng không giới thiệu dịch vụ hay công cụ nào.
Cách làm thực tế, hãy theo giải thích chính thức của từng nền tảng và nhà sản xuất thiết bị.
Điểm chính
Thứ thật sự phải chuyển khi đổi thiết bị là xác thực, không phải tệp. Trước khi đổi, liệt kê mọi dịch vụ dùng nó để xác thực; khi đổi, để một khoảng thời gian cả hai máy đều trong tay, xác nhận từng thứ vào được trên máy mới rồi mới xử lý máy cũ. Dễ sót nhất là mã dự phòng, bản scan giấy tờ trong thư viện ảnh, ứng dụng khóa cửa, mật khẩu chỉ lưu trong trình duyệt. Danh sách này có thể gộp với danh sách khi đổi số điện thoại, đổi email.