← Công cụ và hướng dẫn đời sống
Ngay lúc mất điện thoại: nó là chìa khóa của mọi thứ khác
Một nửa giá trị của bài này nằm ở trước khi chuyện xảy ra. Mất điện thoại rồi bạn làm được gì là tùy vào những gì bạn đã cài đặt từ trước — mà mấy cài đặt đó mất chưa tới hai mươi phút.
Trước hết nghĩ xem trên đó có gì
Không chỉ ảnh và tin nhắn. Điện thoại của đa số người còn có: số dùng để nhận mã xác minh, ứng dụng xác thực hai yếu tố (two-factor authentication), thanh toán di động, khóa cửa ra vào của tòa nhà hoặc chỗ ở, và đủ loại tài khoản đang đăng nhập sẵn.
Vì vậy việc đầu tiên là cắt những gì nó đang làm được lúc này; tìm lại điện thoại xếp sau. Tìm lại là chuyện của sau đó.
Bắt đầu từ một thiết bị khác
Dùng máy tính hoặc điện thoại của người khác đăng nhập vào tài khoản của bạn; đa số hệ thống có chức năng định vị, khóa máy hoặc hiện tin nhắn. Sau khi khóa, nội dung trên máy thường không dùng được nữa, nhưng bạn vẫn có thể tiếp tục xử lý những việc khác.
Trang này có một bài khác về “tìm lại điện thoại hoặc đổi máy mới: tuần đó phải nối lại từng thứ một”. Qua mấy tiếng đầu tiên, bạn làm tiếp theo bài đó.
Chức năng và cách thao tác của mỗi nền tảng thay đổi theo phiên bản. Điểm mấu chốt chỉ có một: việc này phải làm từ một thiết bị khác, và điều kiện là bạn nhớ cách đăng nhập tài khoản.
Tiếp theo là nhà mạng và mấy tài khoản quan trọng nhất
Liên lạc nhà mạng để xử lý phía số điện thoại. Rủi ro số của bạn bị người khác dùng là chuyện riêng, tách khỏi bản thân cái máy.
Sau đó xử lý mấy tài khoản quan trọng nhất — thường là email chính, vì việc khôi phục các tài khoản khác phần lớn đều đi qua nó. Trang này (trang Visa) có một bài khác về “email và số điện thoại của bạn đang gắn với bao nhiêu thứ, đếm một lượt trước khi đổi”. Danh sách đó, vào lúc này, chính là thứ tự xử lý của bạn.
Ghi giờ suốt cả quá trình
Thời gian và địa điểm phát hiện, giờ của từng cuộc gọi và người nghe là ai, giờ hoàn tất từng việc. Những điều này sẽ bị hỏi trong bất kỳ lần giải trình nào sau đó.
Trang này (trang Visa) có một bài khác về “giấy tờ bị mất hoặc bị trộm: thứ tự quan trọng hơn tốc độ”. Nếu mất cả cái túi chứ không chỉ điện thoại, hãy đọc thêm bài đó — giấy tờ và thiết bị là hai việc khác nhau, mỗi việc có thứ tự riêng.
Bốn việc làm trước quyết định lúc đó bạn làm được gì
Mấy việc này làm bây giờ chỉ mất hai mươi phút, và chúng là khác biệt giữa “lúc đó xử lý được” với “chỉ có thể ngồi đợi”.
- Việc có thể làm ngay
- Kiểm tra chức năng định vị và khóa từ xa của máy đang bật
- In mã dự phòng (backup code) của xác thực hai yếu tố ra, hoặc lưu ở chỗ không cần mạng
- Email và số điện thoại khôi phục của các tài khoản chính phải không phụ thuộc vào chiếc điện thoại này
- Chép số tổng đài của nhà mạng ở một chỗ khác ngoài điện thoại
Phạm vi của bài này
Bài này nói về thứ tự xử lý và những chuẩn bị có thể làm trước. Bài không mô tả chức năng, cách thao tác hay quy định của bất kỳ nền tảng, thiết bị hay nhà mạng nào, không đưa ra lời khuyên kỹ thuật nào về bảo mật thông tin, cũng không đánh giá bất kỳ tình huống nào. Cách làm thực tế, hãy theo giải thích chính thức của từng nền tảng và nhà cung cấp; tình huống liên quan đến mất mát tài sản hoặc an toàn, hãy liên lạc cảnh sát địa phương.
Điểm chính
Trước hết cắt những gì nó đang làm được, tìm lại điện thoại xếp sau: khóa máy từ một thiết bị khác, liên lạc nhà mạng xử lý số điện thoại, tiếp theo là email chính và các tài khoản quan trọng, ghi giờ suốt cả quá trình. Từ trước, bật sẵn định vị và khóa từ xa, lưu một bản mã dự phòng ở chỗ không cần mạng, và đừng gắn cách khôi phục vào cùng chiếc điện thoại đó.