Bên kia xin người giới thiệu của bạn: trước khi gửi tên đi phải hỏi chính người đó

Trước hết hỏi rõ bên kia cần loại nào

“Người giới thiệu” ở mỗi hoàn cảnh chỉ một thứ khác nhau: có nơi chỉ cần người xác nhận bạn đã làm công việc đó, có nơi cần người nói được bạn làm tốt tới đâu, có nơi chỉ cần văn bản. Hiểu sai thì bạn sẽ tìm nhầm người.

Trang này (trang Visa) có một bài khác về “xin chủ thuê một lá thư xác nhận việc làm: trước hết xác nhận bên kia cần loại nào”. Bước đầu tiên của bài đó áp dụng y nguyên ở đây: câu trả lời cho “cần gì” xếp trước “tìm ai”.

• Việc có thể làm ngay
• Cần mấy người, quan hệ với bạn có cần khác nhau không
• Bên kia sẽ liên lạc bằng cách nào: điện thoại, email, hay biểu mẫu
• Cần xác nhận sự việc, hay cần đánh giá
• Có thời hạn không, và bên kia khoảng khi nào sẽ liên lạc

Chính người đó chưa đồng ý thì đừng gửi tên đi

Người chưa được hỏi trước mà nhận điện thoại thì phản ứng đầu tiên là bất ngờ, và sự bất ngờ đó sẽ lộ ra trong câu trả lời. Hỏi trước một câu, người kia cũng có cơ hội nói “có lẽ tôi không phải người thích hợp nhất”.

Trang này có một bài khác về “khi bạn muốn nhờ người khác làm người giới thiệu: trước khi mở lời chuẩn bị ba thứ”. Chiều ngược lại nằm ở bài đó.

Trang này có một bài khác về “xác nhận hai bên đang nói cùng một chuyện: nhắc lại, ghi ra, đối từng chữ”. Khi hỏi, nói rõ luôn người kia sẽ bị hỏi những gì, như vậy hữu ích hơn nhiều so với chỉ nói “cho tôi mượn tên anh/chị được không”.

Đồng ý rồi thì đưa họ ba thứ

Bạn đang xin việc hay nộp đơn vào cái gì, bên kia khoảng khi nào sẽ liên lạc, và hai ba điều bạn muốn họ biết. Mấy thứ này là để họ có sẵn trong đầu, khỏi phải nhớ lại tại chỗ.

Trang này (trang Giáo dục) có một bài khác về “đều đặn ghé office hour, kể cả khi bạn không có gì để hỏi”. Chuyện giới thiệu có điều kiện là người kia còn nhớ bạn, mà cái đó tích lũy từ sớm hơn nhiều.

Mấy người ở nước ngoài phải nghĩ thêm một tầng

Người giới thiệu ở nước nhà sẽ gặp chuyện lệch múi giờ, ngôn ngữ và số điện thoại. Bên kia gọi không được thì có thể bỏ qua luôn, mà bạn sẽ không biết. Vì vậy phải xác nhận trước họ dùng số nào hay email nào, khoảng giờ nào tiện.

Trang này (trang Giáo dục) có một bài khác về “đừng vội cắt số điện thoại ở nước nhà, nó có thể đang gắn với mã xác minh ngân hàng của bạn”. Số điện thoại phía người giới thiệu cũng nên xác nhận trước xem còn liên lạc được không.

Bản thân danh sách là thứ sẽ hết hạn

Chức danh sẽ đổi, người sẽ nghỉ việc, email sẽ ngừng dùng. Cùng một danh sách dùng hai năm thì thường ít nhất có một người không liên lạc được. Mỗi lần dùng trước hết xác nhận lại một lần, đỡ hơn chữa cháy sau.

Trang này có một bài khác về “khi nghỉ việc, thứ bị tắt không chỉ là thẻ ra vào, mà còn những thứ bạn tưởng là của mình”. Khi chính bạn nghỉ việc cũng phải cập nhật: bạn trong danh sách mà người khác đang giữ, thông tin liên lạc có thể đã đứt.

Khi bạn là người được hỏi

Khi có người nhờ bạn làm người giới thiệu, cũng hỏi rõ trước họ cần gì, khi nào, và bạn nói được tới mức nào. Phần nào bạn không chắc thì có thể nói thẳng là không rõ, như vậy tốt hơn nói lấp lửng cho qua.

Trang này có một bài khác về “bên kia kiểm tra lý lịch bạn: bức tranh họ ghép lại, nguyên liệu nằm rải rác ở chỗ bạn”. Trang này có một bài khác về “tháng đầu tiên ở công việc mới: có vài cánh cửa chỉ mở một lần”. Trang này có một bài khác về “có người nhờ bạn viết giùm một lá thư: trước hết hỏi lá thư đó cần chứng minh điều gì”.

Phạm vi của bài này

Bài này nói về thứ tự liên lạc và những thông tin nên chuẩn bị — nói về cách làm. Bài không đưa ra bất kỳ lời khuyên nào về tìm việc, nghề nghiệp hay nhân sự, không mô tả yêu cầu của bất kỳ chủ thuê, cơ quan hay nền tảng nào về người giới thiệu, không đánh giá ai có thích hợp làm người giới thiệu hay không, và cũng không phải là lời khuyên pháp lý.

Yêu cầu của từng bên về người giới thiệu, hãy lấy thông tin chính thức của bên đó làm chuẩn. Câu hỏi liên quan đến việc làm hay dữ liệu cá nhân, hãy hỏi người có chuyên môn được cấp phép.