← Công cụ và hướng dẫn đời sống

Khi cần người giúp bạn nghe hiểu: trước hết hỏi bên kia cung cấp gì

Khi vốn tiếng Anh không đủ, cách xử lý thường gặp nhất là kéo một người bạn hoặc người nhà đi cùng. Cách này có lúc vừa vặn, có lúc lại sinh chuyện: có nơi không chấp nhận người thân chuyển lời, có nơi không chấp nhận trẻ vị thành niên, và bạn phải đến tận nơi mới biết. Ngược lại, rất nhiều cơ quan tự có sẵn thông dịch qua điện thoại, chỉ là bạn phải lên tiếng hỏi. Bài này nói về những gì nên hỏi ra trước khi đi, và tại chỗ thì xác nhận thế nào để hai bên đang nói cùng một chuyện.

Trước khi đi, hỏi một câu: bên bạn cung cấp gì

Câu này nên hỏi lúc đặt hẹn hoặc lúc xác nhận lịch hẹn, chứ không phải đến nơi mới hỏi. Nhiều nơi có thông dịch qua điện thoại hoặc dịch vụ được chỉ định, nhưng thường phải sắp xếp trước; đến ngày mới yêu cầu thì chưa chắc điều được người.

Trang này có một bài khác về “khi bạn chủ động liên lạc: trước hết chắc chắn bạn tìm đúng số và đúng cổng vào”. Người cần hỏi chuyện này chưa chắc là quầy tiếp tân, nên hỏi đúng đầu mối trước.

  • Việc có thể làm ngay
  • Bên bạn có hỗ trợ ngôn ngữ không, là loại nào
  • Có cần sắp xếp trước không, trước bao lâu
  • Tôi tự dẫn người theo được không, có giới hạn gì không
  • Có bản viết nào đưa tôi xem trước được không

Tự dẫn người theo thì phân rõ trước họ lo phần nào

Người đi cùng có thể giúp về thủ tục và đi kèm, chưa chắc bao gồm việc chuyển lời nội dung chuyên môn. Tách hai việc này ra, cả bạn và họ đều dễ làm hơn.

Trang này (trang Visa) có một bài khác về “chuyến đi làm giấy tờ cần có người đi cùng: hỏi trước rồi mới chia việc”. Trang này có một bài khác về “lo giấy tờ hành chính giúp người lớn tuổi trong nhà” — khi vai trò đổi ngược, cách chia việc trong bài đó vẫn áp dụng được.

Có nơi có quy tắc riêng về “ai được nói thay bạn”

Y tế và trường học là hai loại đặc biệt hay gặp: có nơi không chấp nhận người thân chuyển lời, có nơi không chấp nhận trẻ vị thành niên làm việc đó. Đó là cách làm việc của họ, không liên quan gì đến cá nhân bạn.

Trang này (trang Giáo dục) có một bài khác về “xác nhận phụ huynh được nhận những hỗ trợ ngôn ngữ nào”. Trang này có một bài khác về “quy trình ngày đi khám bệnh, và vì sao hóa đơn đến sau” — hai nơi này nên nói luôn chuyện ngôn ngữ ngay lúc đặt hẹn.

Viết sẵn điều cần nói, dễ hơn nghĩ ngay tại chỗ

Trước khi đi, viết ba dòng: tôi muốn hỏi gì, tình hình của tôi thế nào, tôi muốn mang về câu trả lời gì. Có ba dòng này thì dù phần dịch không hoàn hảo, ý chính cũng không bị rơi.

Trang này có một bài khác về “mỗi lần liên lạc lại gặp một người khác: chuẩn bị sẵn một đoạn nói ba mươi giây”. Bản dành cho chuyện ngôn ngữ có thể ngắn hơn, nhưng cũng phải viết sẵn.

Trước khi kết thúc, nhắc lại một lần

Lệch ngôn ngữ hay xảy ra nhất ở con số, ngày tháng và câu phủ định. Vì vậy trước khi về, hãy nói lại điều bạn nghe được để bên kia xác nhận, và hỏi thêm một câu: bước tiếp theo của việc này là gì, ai làm.

Trang này có một bài khác về “xác nhận hai bên đang nói cùng một chuyện: nhắc lại, ghi ra, đối từng chữ”. Trang này có một bài khác về “đến lượt bạn rồi mà bên kia bảo sang quầy khác: trước khi đi hãy lấy ba thứ” — khi không thông ngôn ngữ, ba thứ đó càng quan trọng.

Chuyện quan trọng thì để lại trên giấy trắng mực đen

Lời nói qua vài ngày mỗi bên nhớ một kiểu, còn chữ viết thì không. Nếu được, hãy nhờ bên kia ghi lại ý chính bằng thư hoặc tin nhắn trong hệ thống, dù chỉ hai câu cũng được.

Trang này (trang Thuê nhà) có một bài khác về “khi bạn và chủ nhà không nói cùng một thứ tiếng: để lại những điều quan trọng bằng văn bản”. Trang này (trang Visa) có một bài khác về “giấy tờ không phải tiếng Anh khi nào cần dịch, dịch đến mức nào” — nửa giấy tờ và nửa tại chỗ là hai chuyện khác nhau. Trang này có một bài khác về “tự đi học tiếng Anh: trước hết phân biệt bốn nguồn”. Trang này có một bài khác về “có người nhờ bạn thông dịch giúp: trước hết xem buổi này có hợp để bạn làm không”.

Phạm vi của bài này

Bài này nói về những điều có thể hỏi trước và cách xác nhận tại chỗ; đây là cách làm. Bài không mô tả quy định hay nghĩa vụ của bất kỳ cơ quan, cơ sở y tế, trường học hay cơ quan chức năng nào về hỗ trợ ngôn ngữ, không đánh giá khả năng ngôn ngữ của ai, cũng không giới thiệu dịch vụ hay người thông dịch nào.

Mỗi cơ quan cung cấp gì và sắp xếp ra sao, hãy theo hướng dẫn chính thức của cơ quan đó.

Điểm chính

Trước khi đi, hỏi bên kia có hỗ trợ ngôn ngữ gì, có cần sắp xếp trước không, có được tự dẫn người theo không. Nếu dẫn người theo, phân rõ trước họ lo thủ tục và đi kèm, hay cũng phải chuyển lời nội dung. Y tế và trường học thường có quy tắc riêng về “ai được nói thay bạn”, nên nói luôn lúc đặt hẹn. Trước khi đi viết ba dòng: hỏi gì, tình hình ra sao, muốn mang về câu trả lời gì. Trước khi về, nhắc lại điều đã nghe một lần, nhất là con số, ngày tháng và câu phủ định. Chuyện quan trọng thì nhờ bên kia viết ra một lần, hai câu cũng được.

Các công cụ của trang này chỉ làm phép tính quy đổi thông thường, không phải lời khuyên về thuế, lương thưởng, tài chính, y tế hay pháp lý. Thuế suất bán hàng, thói quen tip, luật lao động và cơ cấu lương khác nhau theo địa phương và hoàn cảnh từng người, và có thể thay đổi. Khi liên quan đến hợp đồng, số tiền hay bất kỳ quyết định nào có hệ quả, hãy lấy thông tin chính thức và ý kiến của người có chuyên môn được cấp phép làm chuẩn.

Những thứ bạn sẽ còn cần tới

Trang chính We Live in USA

Mua nhà, chuyển nhà, visa, mua xe, giáo dục — toàn bộ bản đồ định cư ở Mỹ nằm ở đây.

Về trang chính ↗